امروزه تغذیه شخصی‌سازی‌شده به یکی از مهم‌ترین رویکردهای علم تغذیه تبدیل شده است؛ رویکردی که رژیم غذایی را متناسب با ویژگی‌های فردی، وضعیت سلامت و سبک زندگی هر شخص تنظیم می‌کند. جالب آنکه در منابع طب ایرانی نیز از گذشته بر تفاوت‌های فردی در انتخاب غذا و توجه به شرایط جسمانی افراد تأکید شده است. اگرچه مفاهیمی مانند «مزاج» با تعاریف پزشکی نوین یکسان نیستند، اما اصل توجه به تفاوت‌های فردی، با برخی رویکردهای امروزی هم‌خوانی دارد.

طب ایرانی علاوه بر انتخاب نوع غذا، بر شیوه صحیح غذا خوردن نیز تأکید دارد. توصیه به پرهیز از پرخوری، صرف غذا با آرامش، جویدن کامل غذا و رعایت نظم در وعده‌های غذایی، از جمله اصولی هستند که امروزه نیز در مطالعات علمی با سلامت دستگاه گوارش، کنترل وزن و کاهش خطر بیماری‌های متابولیک ارتباط دارند.

سفره ایرانی سرشار از مواد غذایی ارزشمندی مانند حبوبات، غلات کامل، سبزی‌های معطر، سیر، زردچوبه، دارچین، زیره، نعناع و روغن زیتون است. پژوهش‌های متعدد نشان داده‌اند که مصرف متعادل این مواد غذایی، در قالب یک الگوی غذایی سالم، می‌تواند به کاهش التهاب، بهبود سلامت قلب و عروق، کنترل بهتر قند خون و پیشگیری از برخی بیماری‌های مزمن کمک کند.

در سال‌های اخیر، مطالعاتی درباره برخی فرآورده‌های سنتی مانند خاکشیر، تخم شربتی و گیاهان دارویی نیز انجام شده و نتایج امیدوارکننده‌ای گزارش شده است؛ با این حال، شواهد علمی موجود هنوز برای توصیه آن‌ها به‌عنوان درمان قطعی بیماری‌ها کافی نیست. بنابراین، استفاده از این مواد باید در کنار توصیه‌های پزشکی و با نظر پزشک یا متخصص تغذیه انجام شود.

روز ملی طب ایرانی فرصتی است تا با نگاهی علمی به میراث ارزشمند کشورمان بنگریم. بهره‌گیری از آموزه‌های مفید طب ایرانی، در کنار پزشکی مبتنی بر شواهد، رعایت تنوع و تعادل در رژیم غذایی، افزایش مصرف میوه، سبزی، غلات کامل و حبوبات و کاهش مصرف نمک، قند و چربی‌های ناسالم، می‌تواند نقش مؤثری در حفظ سلامت و پیشگیری از بیماری‌های مزمن داشته باشد.

«الهام ساسانی‌پور» کارشناس تغذیه بیمارستان شهدای سلامت نی‌ریز