بسیاری از افراد پس از مصرف برخی مواد غذایی مانند شیر، ماست یا دوغ، احساس نفخ، سنگینی معده یا دل‌پیچه را تجربه می‌کنند و این سؤال برایشان مطرح می‌شود که آیا سردی و گرمی غذاها واقعیت دارد یا تنها یک باور سنتی است؟

بر اساس یافته‌های علمی، بدن انسان نسبت به دمای مواد غذایی و برخی ترکیبات موجود در آن‌ها واکنش‌های فیزیولوژیک نشان می‌دهد. مصرف غذاهای سرد مانند شیر، ماست، دوغ، خیار و هندوانه می‌تواند در برخی افراد باعث کاهش سرعت حرکات دستگاه گوارش، تغییر جریان خون و کندتر شدن فعالیت آنزیم‌های گوارشی شود. به همین دلیل، احساس سنگینی یا نفخ پس از مصرف این مواد، به‌ویژه در افراد حساس، قابل توجیه و از نظر علمی قابل بررسی است.

البته باید توجه داشت که مفهوم سردی و گرمی را نباید به‌صورت مطلق در نظر گرفت. نیازهای بدن با توجه به شرایط آب‌وهوایی، فصل، میزان فعالیت بدنی و وضعیت سلامت افراد تغییر می‌کند. در روزهای گرم تابستان، مصرف متعادل مواد غذایی خنک‌کننده و آب‌دار مانند دوغ، ماست، خیار، کفیر و میوه‌های آبدار می‌تواند به حفظ آب بدن، کاهش دمای بدن و پیشگیری از گرمازدگی کمک کند.

در مقابل، در فصل زمستان، استفاده از مواد غذایی گرم‌تر مانند خرما، عسل، زنجبیل، دارچین و غذاهای گرم می‌تواند در تأمین انرژی، افزایش احساس گرما و حفظ تعادل بدن مؤثر باشد.

یکی از راهکارهای مناسب، ایجاد تعادل در رژیم غذایی است. برای مثال، افزودن مقدار کمی دارچین یا زنجبیل به شیر، علاوه بر بهبود طعم، می‌تواند هضم آن را برای برخی افراد آسان‌تر کند.

همچنین اگر پس از مصرف شیر یا سایر لبنیات دچار ناراحتی گوارشی می‌شوید، توصیه می‌شود از شیر بدون لاکتوز یا ماست‌های پروبیوتیک استفاده کنید، زمان مصرف را به ساعات ابتدایی روز تغییر دهید و آن را همراه با مواد غذایی مانند خرما یا عسل میل کنید.

حذف کامل لبنیات بدون نظر پزشک یا کارشناس تغذیه توصیه نمی‌شود، زیرا این گروه غذایی از منابع مهم کلسیم، پروتئین و سایر ریزمغذی‌های ضروری برای سلامت بدن به شمار می‌روند.

در نهایت، تغذیه سالم بر پایه تعادل، تنوع و توجه به نیازهای هر فرد شکل می‌گیرد. بهره‌گیری از یافته‌های علمی روز، در کنار توجه به تجربه‌های ارزشمند طب سنتی، می‌تواند به انتخاب‌های آگاهانه‌تر و حفظ سلامت کمک کند.

«الهام ساسانی‌پور »کارشناس تغذیه بیمارستان شهدای سلامت نی‌ریز