دکتر «پیمان امیدواری» متخصص کودکان و نوزادان بیمارستان شهدای سلامت از نقش حیاتی غربالگری هورمون‌های تیروئید، در بدو تولد نوزاد اطلاعاتی ارائه کرده است.

سلامت نوزاد، اولویت اصلی خانواده‌ها و تیم درمان است. در میان بیماری‌های دوران نوزادی، «کم‌کاری تیروئید مادرزادی» به دلیل تأثیر مستقیم هورمون‌های تیروئید بر تکامل سیستم عصبی و هوش کودک، جایگاه ویژه‌ای در پروتکل‌های مراقبتی دارد. شناسایی و مدیریت زودهنگام این اختلال، ضامن مسیر رشد سالم و طبیعی کودک در آینده است.

اهمیت غربالگری در بدو تولد هورمون‌های تیروئید نقش حیاتی در رشد فیزیکی و تکامل مغزی نوزاد دارند. از آنجا که نوزادان مبتلا به کم‌کاری تیروئید در بدو تولد معمولاً فاقد علائم بالینی واضح هستند، غربالگری نوزادان تنها راهکار علمی برای شناسایی زودهنگام بیماری است. این غربالگری در روزهای ۳ تا ۵ پس از تولد، با نمونه‌گیری از کف پای نوزاد در مراکز بهداشت انجام می‌شود.

جزئیات اجرایی: انجام این آزمایش نیاز به ناشتا بودن نوزاد ندارد.

شرایط غربالگری مجدد:

در مواردی شامل دوقلوها، نوزادان نارس، نوزادان با وزن کمتر از ۲.۵ یا بیشتر از ۴ کیلوگرم، نوزادان با سابقه بستری در NICU، دریافت داروهای خاص (مانند دوپامین) یا تعویض خون، طبق پروتکل‌های پزشکی، نمونه‌گیری مجدد در هفته دوم تولد جهت اطمینان از سلامت تیروئید ضروری است.

تظاهرات بالینی نوزادان مبتلا شناخت نشانه‌های بالینی توسط والدین، مکمل فرآیند غربالگری در تشخیص به‌موقع است.

علائم زیر نیاز به بررسی دقیق توسط متخصص کودکان دارد:

 کاهش سطح انرژی، خواب‌آلودگی بیش از حد و ضعف در شیرخواری. گریه با صدای خشن یا گرفته و زردی طولانی‌مدت. شلی عضلات، یبوست مزمن، فتق ناف و پف‌کردگی صورت. توقف رشد وزنی و قدی و دیر بسته شدن ملاج‌های جمجمه.

استراتژی درمانی و ضرورت شروع فوری به‌تأکید دکتر «پیمان امیدواری» درمان کم‌کاری تیروئید نیازمند فوریت است.

شروع درمان پیش از ۶ هفتگی، بازه طلایی برای پیشگیری از اختلالات شناختی و افت ضریب هوشی (IQ) کودک محسوب می‌شود.

مدیریت دارویی: درمان با استفاده از داروی لووتیروکسین و تحت نظارت دقیق متخصص انجام می‌گیرد.

 دوره درمان:

در موارد کم‌کاری تیروئید مادرزادی دائمی، درمان باید به‌صورت مادام‌العمر ادامه یابد. در موارد گذرا، دارودرمانی تا سن ۳ سالگی ادامه می‌یابد و پس از آن، با بررسی آزمایش‌های کنترلی، در مورد ادامه یا قطع دارو تصمیم‌گیری می‌شود. توصیه‌های پیشگیرانه برای مادران ارتقای سلامت نوزاد از دوران پیش از بارداری آغاز می‌شود.

 بررسی وضعیت تیروئید مادران پیش از اقدام به بارداری و کنترل دقیق هورمون‌ها در صورت وجود سابقه اختلال تیروئید، از ارکان اصلی پیشگیری و سلامت نوزادان است.

دکتر «پیمان امیدواری» متخصص کودکان و نوزادان بیمارستان شهدای سلامت نی ریز